Franchise almanin tam zamani mi?   

Franchise yatirim sartlarini kolaylastiran markalar, güçlü bir isim ortagiyla birlikte yatirim yapmak isteyen girisimcilerin hücumuna ugradi.
Isim hakki bedeli talep etmeyen markalar arasinda dünyaca ünlüler bile var.

Global krizin etkisiyle birçok sektörde is hacimleri daraldi. Sirketler nakit sikintisi yasiyor. Ancak bu dönemde alinan bazi tedbirler kisa sürede meyvesine veriyor. Para dergisinin bu haftaki kapak haberine göre pizzadan köfteye, spor merkezinden fatura ödeme merkezlerine birçok alanda faaliyet gösteren onlarca marka, isim ortakligi için belirledigi yatirim sartlarini kolaylastirdi. Aralarinda bir süreligine isim hakki bedeli, reklam katilim payi ve sürekli franchise ödemesi talep etmeyenler bile var...

ELINIZI ÇABUK TUTUN...

UFRAD(Türkiye Franchise Dernegi) Baskani Dr. Mustafa Aydin, son dönemlerde franchise sistemine yönelik ilginin artmasini `Bu dönemde tek basina yatirim yapmaktan çekinen insanlar, riski güvenilir bir sirketle paylasmak istiyor` sözleriyle açikliyor.

UFRAD verilerine göre, halen Türkiye genelinde franchise veren 850 marka bulunuyor. Aydin, son 6 ayda franchise için basvuranlarin sayisinin yüzde 100 artarak 750`ye ulastigini vurguluyor. Bu yogun ilgide basrolü yatirim sartlarinda saglanan kolayliklarin oynadigini belirtmistik. Bu markalardan biri de pideci Sampi...

Sampi, ilk 50 basvuru için franchise giris bedeli talep etmeyecek. Sampi Genel Müdür Yardimcisi Müjgan Kocabasoglu, 25 bin dolar olan franchise giris bedelinden bir süreligine vazgeçtiklerini söylüyor. Yaklasik 4 ay önce Metro Turizm tarafindan satin alinan Sampi`nin halen Türkiye genelinde 17 subesi var. Sirket, bu ay içinde Tekirdag ve Ankara`da birer sube daha açacak. Almanya`da da subeler açmayi planlayan Sampi, 2010 yili sonuna kadar 100 noktaya ulasmayi hedefliyor.
Spor salonu zinciri b-fit ise isim hakki bedelini düsük tutarak girisimciyi desteklemeye karar vermis. Sirketin kurucu ortagi Bedriye Hülya, 12 bin 500 TL`lik isim hakki da dahil olmak üzere makineler dahil toplam 35.000 TL franchise bedeli ödeyerek bir B-fit spor salonu açilabilecegini belirtiyor. B-fit, kuruldugu 2006 yilindan bu yana franchise veriyor. Sirketin halen Diyarbakir'dan Çanakkale`ye, Antalya`dan Balikesir`e, Izmir`den Tunceli`ye birçok ilde 68 subesi bulunuyor. Bu salonlarin tamami franchise seklinde açilmis.
Son dönemin en popüler islerinden fatura ödeme merkezleri de franchise alacaklara kolaylik sunuyor. Örnegin, Garanti Online Fatura`nin Genel Müdürü Tarik Yilmaz, 15 bin dolar olan franchise bedelini 10 bin dolara indirdiklerini söylüyor. Yaklasik 2 yilda 177 subeye ulasan Garanti Online Fatura, bunlarin tamamini franchise sistemiyle açmis.
Yatirim sartlarini esneten markalardan biri de The Soap Story. Sirketin Türkiye Genel Müdürü Aslihan Balci, daha önce 30 bin euro olan franchise giris bedelini 25 bin euro`ya düsürdüklerini açikliyor…
PERAKENDEDE DE FRANCHISE YILI

Piyasalardaki durgunluga ragmen perakende sirketleri de yatirimlarini sürüyor. Hazir giyim sektöründeki birçok perakende sirketi bu yil hem yurtiçi hem de yurtdisinda magaza sayisini artirmayi planliyor. 2009`da 25 sirketin 250`yi askin magaza açmasi bekleniyor. Bu yil açacagi magaza sayisini henüz netlestirmeyen birçok sirket daha var.

Çogu firma, perakende agini genisletmek için franchise sistemini uygulayacak. Yani taninmis bir markanin gücünü arkasina alip magazaciliga yatirim yapmak isteyen girisimciler için krize ragmen bu yil da birçok firsat var. Üstelik perakende sirketleri franchise sartlarini önceki yillara göre bir hayli yumusatmis durumdalar. Örnegin, konsept magazasini açmak istediginiz herhangi bir firmanin tüm koleksiyonunu magazanizda bulundurmak zorunda degilsiniz. Ayrica marka sahibi firmalar verdikleri mallarin bedelini alirken vadeyi 10 aya kadar çikarmis durumda. Artik birçok perakendeci de satislari canlandirmak amaciyla yaptigi reklam ve tanitim harcamalarini kendi bütçesinden karsiliyor.

ERKEK GIYIMIN DEVLERI

Sarar Group; S`Store, Sarar, CCS ve Interview markalari için ayri ayri magazalar olusturmus durumda. Grubun halen Türkiye genelinde 118 magazasi var. Bunlardan 39`u Sarar Büyük Magazacilik`a (SBA) ait. Yurtdisinda ise Avrupa`da 45, ABD`de de 7 magaza bulunuyor. Avrupa`daki magazalarin 30`u franchise. Diger 22 magazayi ise Sarar Büyük Magazacilik isletiyor.

SBA, zincire 2009 yilinda 10 magaza ekleyecek. Bunlardan biri Almanya`nin Frankfurt sehrinde olacak. Digerleri içinse yer tespiti çalismalari sürüyor.

Erkek hazir giyimin en köklü sirketlerinden Kigili Giyim`in magaza sayisi ise 145. Bunlardan 15`i franchise, 130`u ise sirketin kendisine ait. Firma bu yil 5 magaza açarak perakende zincirini 150`ye ulastirmayi hedefliyor. Bu magazalar büyük sehirlerdeki alisveris merkezlerinde ve Kigili`nin firmanin henüz girmedigi lokasyonlarda yer alacak.

Kigili Giyim, piyasalarin durgunlasmaya basladigi günlerde bayilik sistemini yeniden gözden geçirmis. Hatta verimli olmayan bir franchise magazayi kendi bünyesine katmis. Bu tür magazalari güçlendirmek için bayilerine koleksiyondaki ürünlerinden istediklerini seçme hakki tanimis.

Damat, Tween, ADV, D`S Damat markalarinin sahibi Orka Group`un 120 magazasi bulunuyor. Bunlarin 75`i yurtiçinde, 45`i de yurtdisinda. Yurtdisindaki magazalarin biri hariç tümü franchise. Grup bu yil yurtiçi ve yurtdisinda 20-25 magaza açmayi planlaniyor. Kesinlesen yerler söyle: Istanbul (Fatih, Bagdat Caddesi, Pendik) Iskenderun ve Gaziantep. Yurtdisinda ise Kazakistan, Özbekistan, Makedonya, Fas ve Malezya.

Orka Group, perakende agini genisletirken verimli olmayan bazi magazalarini kapatiyor. Firmanin cirosunu düsük buldugu 5-6 magazasi var. Bu magazalarin önümüzdeki günlerde kapatilmasi düsünülüyor.

Yine erkek giyim üreticilerinden Coskun Tekstil da Süvari markasiyla 55 magazaya ulasmis durumda. Bu magazalarin 43`ü yurtdisinda. Coskun Tekstil, yurtdisindaki magazalarini yerel ortakliklar kurarak isletmeyi tercih ediyor. Yurtdisindaki magazalarinin sadece 8`i franchise. Coskun Tekstil, 2009 yilinda Gaziantep (Sankopark), Eskisehir, Istanbul (Forum), Izmir, Van, Sivas, Nevsehir, Samsun, Sakarya ve Kayseri`de toplam 10 magaza açacak.

Avva markasinin sahibi Dido Tekstil`in halen Türkiye`de 18, yurtdisinda da 8 magazasi var. Yurtdisindaki magazalari Almanya, Lübnan ve Romanya`da. Daha çok franchise sistemiyle büyüyen Dido Tekstil, bu yil açacagi 13 magazanin da çogunu franchise verecek. Avva`ya Bursa ve Antalya`dan yogun talep oldugu belirtiliyor.

Collezione`nin 232 satis noktasi bulunuyor. Bunlardan 112`si corner, digerleri ise konsept magaza seklinde. Daha çok genç kesime hizmet veren Collezione de franchise sistemiyle büyüyen perakende sirketlerinden. Firmanin 7`si yurtdisinda olmak üzere halen 20 franchise magazasi var. 2009 yili için planlanan 24 magazanin 4`ü yine bu sistemle açilacak.

BAYAN GIYIMIN LIDERI GIZIA

Bayan giyim üreticisi Gizia`nin 100 magazasi var. Bunlardan sadece 2`si Türkiye`de. Digerlerinin çogu Rusya ve Ukrayna`da. Sirket, Çek Cumhuriyeti, Yunanistan, ABD ve Birlesik Arap Emirlikleri`nde de perakende agi kurmus durumda.

Gizia, en çok franchise magazasi bulunan firmalardan biri. Buna ragmen perakende sektöründe herhangi bir sikintisi yok. Sirketin patronu Ismail Kutlu, hangi bölgelerde franchise vereceklerini çok önceden belirlediklerini, bu nedenle global kriz basladigindan bu yana hiçbir magazayi kapatmak durumunda kalmadiklarini belirtiyor. Gizia, bu yil girecegi yeni pazarlari belirlemek için haziran ayini bekliyor. Kutlu`ya göre, özellikle Rusya`da büyük firsatlar var. Gizia`nin 2009`da magaza açacagi ülkeler arasinda Rusya`nin yani sira Italya ve Çin de var.

Tiffany`nin sahibi Marka Tekstil de franchise sistemiyle büyüyen sirketlerden. Firmanin 93 magazasindan 39`u bu sistemle açilmis. Bu yil için planlanan 22 magazanin 17`si de yine franchise modeliyle açilacak. Marka Tekstil, kendisi isletmek üzere Istanbul`da iki, Gaziantep, Antalya ve Erzurum`da da birer magaza açacak.

AYAKKABICILAR DA ATAKTA…

Önde gelen ayakkabi perakendecilerinden Polaris`in 61 magazasindan 26`si franchise seklinde açilmis. Sirket, 2009 yilinda 10 magaza daha açacak. Batman, Istanbul, Erzurum, Gaziantep, Iskenderun, Izmit, Eskisehir ve Antakya`da hizmete girecek magazalardan 4`ü franchise sistemiyle açilacak. Polaris, franchise yatirimcilarini desteklemek amaciyla bu magazalara konsinye sistemiyle mal veriyor. Yani franchise alan yatirimci, satamadigi ürünü Polaris`e iade edebiliyor.

Ayakkabi Dünyasi`nin 26 magazasi var. Bunlardan 6`si franchise seklinde. Sirketin diger markasi Kiddo`nun ise 2 magazasi bulunuyor. Ayakkabi Dünyasi, perakende sektörüne girmeye karar verdiginde birçok franchise magaza açmisti. Ancak daha sonra yasanan sorunlar nedeniyle çogunu kapatmis. Zorda olan Ankara Carrefour, Keçiören ve Izmit Ncity magazalarini ise kendi bünyesine katmis. Ancak sirket, önümüzdeki dönemde franchise sistemini yeniden baslatmayi planliyor. Bu yil açilmasi planlanan 6 magazadan 5`i franchise seklinde olacak. Bunlar Anadolu`da olacak. Ayakkabi Dünyasi, krize ragmen pazarlama bütçesini de kismamis. Çünkü sirket, krizden büyüyerek çikmayi hedefliyor.

Deri sektöründe hem üretici hem de perakendeci olarak faaliyet gösteren Desa ise gerekmedikçe franchise vermeyi düsünmüyor.

YABANCI MARKALAR…

Eren Holding`e ait Eren Retail bünyesindeki markalardan Lacoste`un halen 81 magazasi var. Bunlarin 43`ü Türkiye`de. Grubun Rusya, BDT ülkeleri ve Türk Cumhuriyetleri`nde da 38 magazasi var. Eren, bu yil 7 Lacoste magazasi daha açacak. Sirket, 2009`da Swatch ve Burberry zincirini de genisletecek. 10 adet Swatch, 2 tane de Burberry magazasinin açilmasi planlaniyor. Bu durumda Eren Holding perakende zincirine bu yil 19 magaza daha katmis olacak.

Türkiye`deki yabanci perakende gruplarindan C&A de bu yil büyümeyi planliyor. Açilacak magazalarindan biri Ankara`daki Gordion Alisveris Merkezi`nde olacak. Diger yatirimlar için henüz adres belli degil. Grubun halen Türkiye`de 14 magazasi var.

Italyan bayan giyim markasi Stefanel`in Türkiye`de 36 magazasi var. Bunlarin 19`u franchise seklinde açildi. Bazi yabanci firmalarin aksine Stefanel, markanin piyasada taninirligini artirmak için zarar etme pahasina magaza açmiyor. Hatta karli olmayan franchise magazalari kendi bünyesine katiyor. Örnegin, Izmir Egepark ve Agora alisveris merkezlerindeki magazalari devralmis. Stefanel, 2009 yilinda Istanbul ve Ankara`da birer magaza açmayi planliyor.

FRANCHISE ALANLARA ÖZEL KREDI ;

* Fortis Bank: Franchise maliyetinin yüzde 65`ini karsilayacak sekilde kredi veriyor. Vade 60 aya kadar çikabiliyor. Ayrica 3 ay geri ödeme istenmiyor.

* Halk Bankasi: Franchise giris bedeli, demirbas temini, dekorasyon ve diger finansman ihtiyaçlarini karsiliyor. Vade 60 ay, 6 ay geri ödeme yok.

* Vakifbank: Yatirim maliyetinin yüzde 50`sini karsiliyor. Vade 60 ay, 3-6 ay geri ödeme talep edilmiyor.

* Denizbank: Yatirim maliyetinin yüzde 65`ini karsiliyor. Vade 36 ay. Banka, esit ya da esnek geri ödeme gibi opsiyonlar sagliyor.

* Akbank: Franchising kredisini, yatirim seçeneklerine göre farkli sekillerde hazirlamis. Yani kurulacak isin özelliklerine göre farkli kredi seçenekleri sunuluyor.

FRANCHISE ALIRKEN BUNLARA DIKKAT!

* Ilgili firmanin ya da markanin deneyimli olmasi çok önemli. Ayrica, isin tam detayli olarak tanimlanmasi gerekiyor. Isi yürütebilmek için gerekli optimal çalisma saati ve personel adedi de önemli.

* Franchisor kimdir? Geçmis deneyimleri nedir? Çalistirdigi yöneticilerin mesleki tecrübeleri yeterli midir? Bu sorulara açik ve net bir sekilde yanit alinmadikça marka ortakligi yapmamakta yarar var.

* Sistem içindeki diger franchise alanlarin isi nasil yürüttükleri, yatirim bedeli, devam eden yatirim maliyetleri gibi unsurlar isin gelecegi açisindan büyük önem tasiyor.

* Franchisor`dan (franchise veren) alinmasi gereken ürün ve hizmetler varsa, kimden ve nasil alinacagi net bir sekilde ortaya konulmali.

* Franchise iliskisinin nasil düzenlenecegi ve nasil yenilenecegi sözlesmede açikça belirtilmeli. Bu noktada, daha önce sistemden ayrilan franchise varsa nedenlerini ögrenmekte yarar var.

* Isletmenin finans sistemine bakilmasi ve bu konuda tecrübesi olan bir avukat yardimiyla sözlesmelerin imzalanmasi gerekiyor…
BAYILIK SÖZLESMESINI DIKKATLI OKUYUN..

* Özellikle sinirlari belirlenmis ve `yetkili` sifati tasiyan bayilikleri tercih edin. Bu tür bayiliklere `münhasir bayilik` de denir. Bayilik sözlesmesinde bu niteliklerin açikça belirtilmis olmasini isteyin.

* Bayilik sözlesmesini dikkatli okuyun. Standart maddelerin altina sizin hareket sahanizi genisletecek ifadelerin eklenmesini isteyebilirsiniz.

* Eger isteniyorsa, bayilik sözlesmesi karsiliginda verilecek teminatlarin hangi sartlarda çözülebilecegini `ek protokol` basligi altinda sözlesmeye ekletin.

* Herhangi bir teminat vermisseniz, sizin için bir `kredi limiti` konmasi gerekiyor. `Kredi limiti` size hangi sinira kadar `açik hesap` mal sevkiyati yapilacagini gösterir. Bu degerin verdiginiz teminatin gerçek ya da itibari degeri altinda olmayacagini yine ek protokolde veya sözlesme maddelerinin içinde belirtin.

* `Açik çek`, `açik senet` (tarihsiz ve meblag belirtilmemis çek veya senet) vermeyin. Ayrica gerekli yerleri doldurulmamis form veya sözlesme taslaklarini imzalamayin.

* Eger mümkünse, sözlesmelerin en son maddesini teskil eden `uyusmazlik` halinde hangi ilin mahkemelerinin yetkili olduguna iliskin ifadeyi `Türk mahkemeleri` seklinde genellestirin.

* Bayiligin sona ermesi halinde sizi tazminat yükümlülügü altina sokabilecek maddelerin sözlesmeye eklenmesine karsi uyanik olun. Tam tersine sözlesme hükümlerinde bulunsa bile, haksiz fesih hallerine (bayiligin haksiz olarak iptali hali) kar ve ticari itibar kaybinizin telafisi amaciyla bir güvence maddesi koydurmaya gayret edin.
  

Okunma :8551

  <<< Bu Haber Penceresini Kapat  >>>